Οδηγός Δημιουργικής Ανυπακοής

Οδηγός Δημιουργικής Ανυπακοής

Στη μετωπική μας  σύγκρουση με το Κατεστημένο, με σκοπό το πέρασμα σε μια Προοδευτική Ευρώπη που τόσο πολύ χρειαζόμαστε, καλούμε τους αγωνιστές σε όλη την Ευρώπη να εφαρμόσουν τη ”Δημιουργική Ανυπακοή”. Δείτε παρακάτω τι εννοούμε με αυτό τον όρο.

 

Ιδρύσαμε το DiEM25 με την πεποίθηση ότι η ΕΕ αποσυντίθεται εξαιτίας του ανίκανου αυταρχισμού των θεσμών της και, γενικότερα, εξαιτίας του «βαθέος» κατεστημένου της Ευρώπης. Ένας αρνητικός μηχανισμός αλληλενίσχυσης του αυταρχισμού με αποτυχημένες πολιτικές τροφοδοτεί τις φυγόκεντρες δυνάμεις που διαλύουν την Ευρώπη, με το Brexit να είναι μόνο η αρχή.

Για να εκτρέψουμε την Ευρώπη από την πορεία προς την καταστροφή (δηλ. από την αποσύνθεση που θα ωφελήσει μόνο τις ξενόφοβες, εθνικιστικές, αντιδραστικές δυνάμεις), προτείνουμε στους δήμους, στα δημοτικά συμβούλια, στις περιφέρειες και στις κυβερνήσεις να ασκούν Δημιουργική Ανυπακοή. Αλλά τι σημαίνει αυτό; Σε τί πρέπει να μην υπακούμε και πού η ανυπακοή αυτή μπορεί να αποδειχθεί εποικοδομητική και πού όχι;

Ανυπακοή

Το κατεστημένο της ΕΕ, τουλάχιστον από τότε που ξέσπασε η κρίση του ευρώ μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, επέλεξε να εφαρμόσει πολιτικές και να εκδώσει ντιρεκτίβες που παραβιάζουν τις βασικές αρχές που πρέπει να υιοθετήσει μια υποστηρίξιμη και βιώσιμη ΕΕ. Τέτοιες πολιτικές ή ντιρεκτίβες, των οποίων η εφαρμογή θα βλάψει τη μακροπρόθεσμη εικόνα και την ακεραιότητα της ΕΕ, πρέπει να αρνηθούμε να τις εφαρμόσουμε! Η ανυπακοή σε τέτοιες πολιτικές και ντιρεκτίβες είναι καθήκον του φιλοευρωπαίου – και όχι αντιευρωπαϊκή δράση όπως τη χαρακτηρίζει το κατεστημένο.

Δημιουργική

Η μη τήρηση πολιτικών ή ντιρεκτίβων που καταστρέφουν την ακεραιότητα της Ευρώπης είναι αναγκαία αλλά μη επαρκής. Για να είμαστε προοδευτικοί και εποικοδομητικοί, πρέπει να συνοδεύσουμε την ανυπακοή με αντιπροτάσεις που περιγράφουν πλήρως εναλλακτικές πολιτικές ή ντιρεκτίβες αυτών που δεν τηρούμε. Αυτές οι εναλλακτικές πολιτικές ή ντιρεκτίβες πρέπει, επιπροσθέτως, να μπορούν να έχουν καθολικότητα (με την Καντιανή έννοια του να είναι πολιτικές που να υιοθετηθούν, ταυτόχρονα, σε όλη την Ευρώπη). Με άλλα λόγια, η ανυπακοή μας δεν μπορεί να θεωρηθεί εποικοδομητική αν οι εναλλακτικές λύσεις που προτείνουμε βασίζονται στο σύνδρομο ΟΣΑΜ (Όχι Στην Αυλή Μου) ή είναι τέτοιες που, αν υιοθετηθούν σε κάθε χώρα, κάποιες περιοχές της Ευρώπης θα υποφέρουν.

Παραδείγματα ανυπακοής που δεν είναι δημιουργική

1.  Η μακροπρόθεσμη πολιτική της ιρλανδικής κυβέρνησης να προσφέρει στις πολυεθνικές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και στις πολυεθνικές εταιρείες φαρμάκων εξαιρετικά χαμηλούς φόρους εταιρικών κερδών και η μη εφαρμογή της οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον τερματισμό αυτών των συμφωνιών δεν χαρακτηρίζεται ως δημιουργική ανυπακοή. Γιατί; Επειδή η πολιτική των ιρλανδικών κυβερνήσεων αποτυγχάνει στη δοκιμασία της καθολικότητας: εάν κάθε κράτος μέλος της ΕΕ προσέφερε τέτοιες συμφωνίες στην Google, την Apple κ.λπ., αυτές οι εταιρείες δεν θα είχαν κίνητρα να παραμείνουν στην Ιρλανδία. Η Ιρλανδία θα χάσει τα κέρδη της, αλλά τα οφέλη για την Ευρώπη στο σύνολό της από την  παροχή, κατ’ουσίαν, φορολογικής ασυλίας στις εταιρείες αυτές θα επισκιάζονταν σε μεγάλο βαθμό από την απώλεια του συνόλου των φορολογικών εσόδων.

  1. Η άρνηση διαφόρων κυβερνήσεων (όπως της Ουγγαρίας το 2017) να δεχθούν το ποσοστό των προσφύγων που τους αναλογεί. Aν και αυτό είναι ένα παράδειγμα ανυπακοής, σίγουρα αποτυγχάνει στο τεστ της καθολικότητας: εάν κάθε κράτος-μέλος αρνούνταν να δεχθεί πρόσφυγες (κάτι που στην περίπτωση της Ελλάδας και της Ιταλίας θα συνεπαγόταν απίστευτη βαρβαρότητα στην ανοικτή θάλασσα), η Ευρώπη θα παραβίαζε τις διεθνείς συνθήκες, για να μην αναφέρουμε την πληγή στην εικόνα μιας ηπείρου που θέλει να λέγεται πολιτισμένη.
    3. Το αίτημα της ιταλικής κυβέρνησης το 2016 να παραβιάσει κατά βούληση τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ, ενώ την ίδια ώρα συμφωνούσε στην επιβολή καταστροφικών πολιτικών λιτότητας σε άλλες χώρες (π.χ. η Ελλάδα). Εξ ορισμού, αυτή η μορφή ανυπακοής δεν μπορεί να είναι καθολική, καθώς ενώ επιδιώκει να απαλλάξει μια χώρα από αυστηρούς περιορισμούς, ο «ανυπάκουος» συμφωνεί να επιβληθούν σε μιαν άλλη. Για να καταστήσει εποικοδομητική την ανυπακοή της ιταλικής κυβέρνησης, ο Πρωθυπουργός Renzi θα έπρεπε να καταθέσει αντιπροτάσεις σχετικά με: τους εναλλακτικούς δημοσιονομικούς κανόνες,  την κατάλληλη τραπεζική ένωση, τη συνολική επενδυτική πολιτική για ολόκληρη την ευρωζώνη και τέλος, την Ευρωπαϊκή πολιτική για τη διαχείριση του δημόσιου χρέους.

    Παραδείγματα δημιουργικής ανυπακοής

    1. Η ανυπακοή της Βαλλονίας στη CETA το 2016 περνάει τη δοκιμασία της καθολικότητας και έτσι αποτελεί παράδειγμα δημιουργικής ανυπακοής. Οι αντιρρήσεις της επικεντρώθηκαν στην ίδρυση ιδιωτικών δικαστηρίων, στα οποία  πολυεθνικές εταιρείες θα μπορούσαν να επιβάλλουν πρόστιμα σε κυβερνήσεις και δήμους, εκτός του νομικού πλαισίου της Βαλλονίας. Η επιτυχία της Βαλλονίας στον αποκλεισμό της CETA δεν θα ωφελούσε μόνο τη δημοκρατική κυριαρχία της Βαλλονίας αλλά θα λειτουργούσε και ως ασπίδα για τη δημοκρατική κυριαρχία κάθε κράτους μέλους ή περιοχής της ΕΕ. Με τον τρόπο αυτό θα ενίσχυε, αντί να απειλεί την ακεραιότητα της Ευρώπης.
    2. Η Ελληνική Άνοιξη του 2015 ήταν ένα άλλο παράδειγμα δημιουργικής ανυπακοής αφού: (α) το δημοσιονομικό και μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα της τρόικας, που η ελληνική κυβέρνηση αρνούνταν να τηρήσει, ήταν το πρότυπο στο οποίο είχε οικοδομηθεί η πολιτική της καθολικής (πανευρωπαϊκής) λιτότητας και  πυροδοτούσε την πανευρωπαϊκή κρίση αποπληθωρισμού, επιζήμια για κάθε κράτος μέλος της Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας) και β) οι αντιπροτάσεις της ελληνικής κυβέρνησης (π.χ. για συμβάσεις ανταλλαγής χρεών, χαμηλά αλλά θετικά πρωτογενή πλεονάσματα και μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στην ολιγαρχία) θα ήταν επωφελείς για την Ελλάδα χωρίς να διακυβεύεται η ευημερία οποιουδήποτε άλλου κράτους μέλους (πράγματι, θα είχε ωφεληθεί η υπόλοιπη Ευρώπη βοηθώντας την Ελλάδα να αποπληρώσει μεγαλύτερο μέρος του χρέους της).

  2. Η απειλή της ιταλικής κυβέρνησης, το 2016, να ασκήσει βέτο στον προϋπολογισμό της ΕΕ, εκτός εάν υπάρξει κοινή πολιτική για τη μετανάστευση και το προσφυγικό, είναι σύμφωνη με το τεστ της καθολικότητας: εάν κάθε κράτος-μέλος απειλούσε να κάνει το ίδιο και προς τον ίδιο στόχο, η παρούσα σκανδαλώδης έλλειψη κοινής, συντονισμένης πολιτικής για τη μετανάστευση και τους πρόσφυγες θα είχε αποφευχθεί!

 

Γιατί η δημιουργική ανυπακοή είναι σημαντική ελλείψει δημοκρατικών κοινοτικών θεσμών

 

Κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης μεταξύ Βαλλονίας και Βρυξελλών για τη CETA, οι σχολιαστές οδύρονταν για το γεγονός ότι μια μικρή βελγική περιφέρεια είχε το δικαίωμα να σταματήσει την υπόλοιπη ΕΕ, καθιστώντας τη λήψη αποφάσεων σε επίπεδο ΕΕ απίστευτα αναποτελεσματική. Αλλά τι προτείνουν;

 

Ο μόνος τρόπος για να καταστεί αποτελεσματικότερη η λήψη πανευρωπαϊκών αποφάσεων είναι η μεταβίβαση της κυριαρχίας των κρατικών ή περιφερειακών κοινοβουλίων σε ένα ομοσπονδιακό, πανευρωπαϊκό κοινοβούλιο. Το να αποσυρθεί τώρα (πριν από την ίδρυση ενός ομοσπονδιακού κοινοβουλίου) το δικαίωμα των περιφερειακών ή εθνικών κοινοβουλίων να λένε «όχι» στην απώλεια της κυριαρχίας τους, αποδεικνύει πως ούτε προσχηματικά δεν έχουμε δημοκρατία!

 

Όσο δεν υπάρχει καμία δημοκρατική διαδικασία στην καρδιά της ΕΕ, είναι απαράδεκτο να αναγκάσουμε τα κοινοβούλια (όπως της Βαλλονίας) να χάσουν την κυριαρχία τους μόνο και μόνο επειδή το απαιτεί η «πλειοψηφία» άλλων κοινοβουλίων. Αυτό ισοδυναμεί με την απαγόρευση της εποικοδομητικής ανυπακοής των πόλεων, των περιφερειών και των κρατών μελών προτού κατοχυρωθεί ένα πραγματικά ομοσπονδιακό σύστημα με δημοκρατική κυριαρχία. Οι δημοκράτες σε ολόκληρη την Ευρώπη πρέπει να αντιταχθούμε σε μια τέτοια βαρβαρότητα … αποφασιστικά.

 

Δωρίστε για το σκοπό