Deze week presenteerde GL-PvdA hun nieuwe partijprogramma. Het centrale thema? Solidariteit. Een mooi woord en precies daarom zo gevaarlijk. Want zolang solidariteit slechts een slogan blijft, verandert er helemaal niets. Solidariteit is geen marketingterm, het is geen rode draad voor een inspirerende speech. Het is iets wat je doet, of niet doet.
En laten we eerlijk zijn: het trackrecord van GL-PvdA op dit vlak de afgelopen jaren is op zijn zachtst gezegd pover.
Neem het buitenlandbeleid. Solidariteit met de onderdrukten klinkt goed in de zaal, maar in de praktijk stemden zowel GroenLinks als PvdA jaar na jaar voor Nederlandse wapenexporten naar Israël, Egypte en Saudi-Arabië. Zelfs toen Amnesty International en Human Rights Watch duidelijke bewijzen op tafel legden van oorlogsmisdaden, bleef het bij mooie woorden en lege oproepen. Solidariteit met Palestijnen, maar alleen als het geen gedoe oplevert in Den Haag.
Of het sociaal-economisch beleid. Hoeveel solidariteit zat er in het akkoord waarin de PvdA samen met de VVD de keiharde bezuinigingen van Rutte II uitvoerde? De bijstand werd verder onder het minimum gedrukt, sociale huurders kregen de ene huurverhoging na de andere voor hun kiezen, en de zorgpremies stegen elk jaar. De werkenden in de publieke sector? Vier jaar lang nullijnen. Banken werden gered, mensen mochten het zelf uitzoeken. Zo ziet neoliberale “solidariteit” eruit.
Ook nu klinkt het goed: solidair zijn met jongeren, met huurders, met mensen in armoede. Maar waar was deze solidariteit toen GroenLinks in de Eerste Kamer zonder aarzeling instemde met het afschaffen van de dividendbelasting voor multinationals, of het afschaffen van de studiefinanciering? Waar was deze solidariteit toen Defensie-begrotingen probleemloos door hen gesteund werden terwijl de woningnood explodeerde?
Solidariteit is niet: wij willen het beste voor iedereen. Solidariteit is: wij staan aan de kant van mensen die het moeilijk hebben, ook als dat ons iets kost. Het betekent nee zeggen tegen de NAVO-norm omdat elke euro die naar gevechtsdrones gaat, niet naar betaalbare woningen of goed openbaar vervoer gaat. Het betekent niet alleen klimaatrechtvaardigheid roepen, maar zich ook uitspreken tegen handelsverdragen die fossiele bedrijven beschermen (CETA, Energy Charter Treaty), verdragen die GroenLinks en PvdA gewoon steunden.
Als DiEM25 zeggen we dan ook: solidariteit is geen toverwoord. Het is een oefening. Je kiest elke dag opnieuw wie je steunt en wie je confronteert. Op papier kan iedereen solidair zijn. Maar wie in de praktijk systematisch de status quo versterkt, moet niet verwachten dat mensen genoegen nemen met een nieuw woord in een oud verhaal.
Laat de kiezer zich niet in slaap wiegen door slogans. Echte solidariteit betekent het gevecht aangaan met de lobby’s, met oligarchen, met wapenindustrieën, met fossiele belangengroepen. Niet omdat het makkelijk is, maar omdat het juist is.
En die keuze moeten we in Nederland eindelijk weer durven maken. Zoals het oude vakbonds-/linkse gezegde gaat: “Een aanval op één is een aanval op allen!”
Do you want to be informed of DiEM25's actions? Sign up here
