Ένας γίγαντας του λιανικού εμπορίου απειλεί να καταστρέψει το Πόρτο

Ο γίγαντας του λιανικού εμπορίου El Corte Inglés έλαβε το πράσινο φως από τον δήμαρχο του Πόρτο για την κατασκευή ενός τεράστιου εμπορικού κέντρου και ενός ξενοδοχείου σε δημόσια γη στην καρδιά της πορτογαλικής πόλης, που θα προκαλέσουν ανεπανόρθωτη ζημιά.

Αυτό το φαραωνικό έργο απειλεί να βάλει λουκέτο σε εκατοντάδες μικρά καταστήματα του Πόρτο, θα αυξήσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση και την ατμοσφαιρική ρύπανση και θα καταστρέψει ένα ζωτικής σημασίας κομμάτι της ιστορικής κληρονομιάς του Πόρτο, τον πρώτο σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης. Η τοπική ομάδα του DiEM25 στο Πόρτο ασχολείται με το θέμα.

Ο σταθμός είχε υποστεί σοβαρές ζημιές από πυρκαγιά στις 11 Δεκεμβρίου 2020, υπό μυστηριώδεις συνθήκες. Είχε μόλις υποβληθεί αίτηση από τοπική ομάδα πολιτών για την καταχώρησή του ως μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς, κάτι που θα εμπόδιζε την ανέγερση του εμπορικού κέντρου. Η El Corte Ingles αρνήθηκε οποιαδήποτε ανάμειξη στην πυρκαγιά.

Από το 1974, η γη στην οποία σχεδιάζεται να ανεγερθεί το εμπορικό κέντρο ανήκε σε διάφορες πορτογαλικές κρατικές εταιρείες. Αλλά η πώλησή του συμφωνήθηκε πίσω από κλειστές πόρτες και χωρίς καμία δημόσια διαβούλευση. Κρίσιμες αποφάσεις όπως αυτή, με εκτεταμένες επιπτώσεις, δεν μπορούν να ληφθούν χωρίς διαβούλευση με τους πολίτες.

Ένας δήμαρχος που βάζει τα ιδιωτικά συμφέροντα πάνω από τους πολίτες

Ο Rui Moreira (Δήμαρχος του Πόρτο) ισχυρίστηκε τον Νοέμβριο του 2019 ότι η πόλη δεν έχει ούτε τα μέσα ούτε τα χρήματα για να σταματήσει την κατασκευή. Αν αυτό είναι αλήθεια, τι μας λέει για την κατάσταση των δημοκρατιών μας; Όταν οι πολυεθνικές εταιρείες μπορούν να ενεργούν ατιμώρητα, να παρακάμπτουν τον δημοκρατικό έλεγχο, δεν ζούμε πλέον σε δημοκρατίες, αλλά σε κοινωνίες που ελέγχονται από ολιγαρχίες και τα συμφέροντά τους. Δυστυχώς, η αλήθεια σε αυτή την περίπτωση είναι ότι το Δημαρχείο του Πόρτο έχει την ισχύ, δηλαδή τη νομική και πολιτική αρμοδιότητα, να αποφασίσει για το πώς χρησιμοποιείται η γη, αλλά ο δήμαρχος δεν έχει κάνει καμία προσπάθεια να σταματήσει το έργο.

Αυτό δείχνει ότι υπάρχει πρόβλημα διαφάνειας. Το Δημαρχείο του Πόρτο είναι υπόλογο στους πολίτες του, όχι σε ιδιωτικά συμφέροντα. Εάν η λογική είναι ότι η κατασκευή του εμπορικού κέντρου θα δημιουργούσε θέσεις εργασίας, τότε γιατί να μην αφήσουμε τους κατοίκους της πόλης να έχουν λόγο; Και, επιπλέον, ποια μέτρα έλαβε η κυβέρνηση για να διασφαλίσει τη διαφάνεια στη διαδικασία λήψης αποφάσεων;

Χτίζοντας ένα εμπορικό κέντρο που η πόλη δεν χρειάζεται, αγνοώντας τις εναλλακτικές προτάσεις

Δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για ακόμα ένα εμπορικό κέντρο σε αυτή την πολύ σημαντική περιοχή της πόλης. Η Πορτογαλία είναι γεμάτη μεγάλα εμπορικά κέντρα, και αυτή η σημαντική περιοχή του Πόρτο διαθέτει ήδη πέντε εμπορικά κέντρα, όλα σε κατάσταση ημι-εγκατάλειψης και με ορατή την προοπτική να καταστούν παρωχημένα και εντελώς εγκαταλελειμμένα πολύ σύντομα. Επιπλέον, υπάρχει ήδη ένα El Corte Inglés μόλις 5 χιλιόμετρα μακριά, στη γειτονική πόλη Gaia.

Η ανακοίνωση έγινε δεκτή με ανησυχία από πολλούς πολίτες στο Πόρτο, που προτιμούσαν μια άλλη λύση για την περιοχή. Ένα διαδικτυακό ψήφισμα — που συγκέντρωσε σχεδόν 10.000 υπογραφές — παρουσίασε μια εναλλακτική λύση: τη δημιουργία ενός πράσινου δημόσιου χώρου. Μια ομάδα εμπειρογνωμόνων στον τομέα της σιδηροδρομικής κληρονομιάς έλαβε επίσης ορισμένα μέτρα για να εγγυηθεί τη διατήρηση του ιστορικού πρώτου σιδηροδρομικού σταθμού.

Αυτές οι δύο ομάδες αργότερα συγχωνεύθηκαν για να δημιουργήσουν το Κίνημα για έναν Σιδηροδρομικό Κήπο στη Μποαβίστα, έναν άτυπο συνασπισμό πολιτών με διαφορετικά ακαδημαϊκά, επαγγελματικά και πολιτικά υπόβαθρα που συνηγορούν υπέρ της υλοποίησης ενός κήπου και της διατήρησης του σταθμού. Το Κίνημα ισχυρίζεται ότι ένας κήπος είναι απαραίτητος σε αυτή την πυκνά δομημένη περιοχή της πόλης, πολύ περισσότερο από ένα εμπορικό κέντρο, που θα επιβαρύνει την πυκνή κυκλοφορία οχημάτων, θα επισκιάσει το κτίριο Casa da Música (ένα σύ,βολο του Πόρτο, που σχεδιάστηκε από τον Rem Koolhaas) και θα δημιουργήσει οξύτατο ανταγωνισμό στους τοπικούς καταστηματάρχες.

Έκτοτε, το Κίνημα  έχει οργανώσει μια συζήτηση με εμπειρογνώμονες στη βιομηχανική κληρονομιά, την αστικοποίηση και το περιβάλλον, επικοινώνησε με πολιτικά κόμματα  στο Δημοτικό Συμβούλιο του Πόρτο  (και με άλλους δημόσιους φορείς), υπήρξε πολύ ενεργό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα πορτογαλικά μέσα ενημέρωσης και κάλεσε ορισμένους καλλιτέχνες να υποβάλουν προτάσεις για την πιθανή διαμόρφωση του κήπου. Ωστόσο, οι προσπάθειες του Κινήματος έχουν μέχρι στιγμής αντιμετωπιστεί με αδιαφορία από τη δημόσια εταιρεία που είναι υπεύθυνη για τη γη και το υπουργείο που την επιβλέπει.

Ήρθε η ώρα να κάνουμε κάτι γι’ αυτό

Αυτή η έλλειψη διαφάνειας δεν μπορεί να υπάρξει σε μια δημοκρατία. Τα συμφέροντα των πολιτών του Πόρτο πρέπει να μπουν μπροστά και οι φωνές τους πρέπει να ακουστούν.

Αλλά ο αγώνας δεν τελειώνει εδώ. Αν νομίζετε ότι δεν είναι σωστό μια εταιρεία-κολοσσός να είναι ασύδοτη στο Πόρτο, εις βάρος των ανθρώπων που ζουν εκεί, αν θέλετε αυτή η γη να γίνει δημόσιος κήπος και να διατηρηθεί ο ιστορικός σιδηροδρομικός σταθμός, ας αναλάβουμε δράση.

Γράφτηκε από ένα μέλος του DiEM25, τον Davide Castro. Το τοπικό τμήμα του κινήματος στο Πόρτο κινητοποιείται για να αναλάβει δράση σε αυτό το θέμα. Αν θέλετε να συμμετάσχετε, επικοινωνήστε μαζί μας.!

Θέλεις να ενημερώνεσαι για τις δράσεις του ΜέΡΑ25; Γράψου εδώ