Rotterdam Collective

Rotterdam is een stad waar altijd wordt gebouwd en staat bekend om haar vooruitstrevende architectuur. Desondanks kampt onze stad, zoals de rest van Nederland, met een gigantische wooncrisis. De cijfers zijn helder: er zijn simpelweg niet genoeg woningen. De woonruimte die er wel is, is voor velen onbetaalbaar geworden. De politiek belooft hier al jaren wat aan te doen – maar faalt. Debatten richten zich vaak op asielmigratie en statushouders in de sociale huursector. Dit blijkt telkens weer een perfecte manier om de echte oorzaken van de woningnood onder het tapijt te vegen. Een schijnmaatregel zoals de voorrang van statushouders intrekken is een druppel op een gloeiende plaat. Want dit gaat maar om een heel klein deel van de sociale huur: ongeveer 6 tot 7% van de vrijgekomen corporatiewoningen per jaar in Rotterdam gaat naar statushouders. Landelijk is dat zo’n 5-10%. Eind 2022 werd landelijk slechts 2,1% van alle corporatiewoningen bewoond door huishoudens met een statushouder. Mede door de verbeterde situatie in Syrië is de asielinstroom in 2025 sterk verminderd, maar de woningnood in Rotterdam is onverminderd hoog.

Een structureel probleem

In 2024 werden er slechts 2500 woningen bijgebouwd in Rotterdam. Ver onder de doelstelling van de gemeente die tussen de 3500 en 4000 nieuwe woningen per jaar beoogt in haar Woonvisie uit 2024. Het aantal nieuwe woningen in Rotterdam is veel lager dan de andere grote steden (Bron), terwijl er juist meer gesloopt wordt. Sinds 2012 is het saldo van de woningvoorraad slechts 2 keer boven de 3500 uitgekomen, voornamelijk door het splitsen van woningen of ombouwen van kantoren. Dat saldo was in diezelfde periode ook 2 keer negatief, oftewel het aantal woningen daalde in die jaren zelfs. Dit is grotendeels het gevolg van de politieke keuzes van neoliberale rechtse regeringen, aangevoerd door de VVD. De partij die flink wordt gesponsord door de vastgoedsector en die zulke giften, ondanks een wettelijke verplichting, maar deels openbaar maakt.

Schaarste leidt tot uitbuiting

Door de woningschaarste gaan de woningprijzen hard omhoog: in tien jaar tijd zijn deze verdubbeld. Ook huurprijzen stijgen sterk: sociale huurprijzen met 13% tussen 2020-2024, en in de vrije sector zelfs met 20% (Bron). Er valt veel winst te behalen uit het feit dat er te weinig woningen zijn en mensen dus wanhopig. Grote beleggers zoals Accresco en Greystar bouwen woontorens met kleine ruimtes en vragen belachelijk hoge huren (985 euro voor 21m2, 1750 euro voor 71m2). Deze huurprijzen zijn volstrekt onbetaalbaar voor mensen met een modaal inkomen wat de kloof tussen vraag en aanbod alleen nog maar vergroot. Door de nadruk te leggen op het bouwen voor hogere inkomensgroepen worden Rotterdammers hun stad uitgejaagd. Alleenstaanden, jongeren en gezinnen met een modaal inkomen missen de boot. Hoezo arbeidersstad?

Een woonplan dat bij voorbaat mislukt is

Het mediane inkomen was in Rotterdam 32200 euro in 2023 (Bron). Het NIBUD beveelt aan om niet meer dan één derde van je inkomen aan woonlasten uit te geven (inclusief gas, water, licht en lokale belastingen). Zelfs de bovengrens van sociale huur (808 euro in 2023) is dan krap: dat is 30% van het jaarinkomen. Maar de hoeveelheid sociale huur neemt af: (van 57% in 2012 naar 50% in 2021 en de gemeente Rotterdam schiet hierin tekort. De Rotterdamse Rekenkamer constateerde al in 2023 dat de gemeente ongeschikte gegevens over de vraag naar woningen gebruikte, met als doel om het aantal sociale woningen te verminderen (Bron). Marjolein van Asselt, Rekenkamerdirecteur, gaf in 2024 aan dat maar liefst 60% van de Rotterdammers in aanmerking komt voor sociale huur. In het coalitieakkoord wordt slechts beloofd dat 25% van de nieuwbouw in het sociale segment zal vallen, en er zijn serieuze twijfels of überhaupt de 20% wel wordt gehaald.

Het aandeel sociale huurwoningen zal dus alleen nog maar verder afnemen. Het aandeel van corporaties in de woningvoorraad neemt af, en van private organisaties neemt juist sterk toe (bron). Zoals hierboven aangegeven zijn deze veelal niet geïnteresseerd in het bouwen van sociale huurwoningen, omdat er in andere segmenten meer winst te behalen valt. Volkshuisvesting is een taak van de overheid. Dit betekent dat je de regie in handen neemt en zorgt voor je inwoners. De stad heeft de verantwoordelijkheid om betaalbare woningen voor haar inwoners te waarborgen, maar in plaats daarvan lijkt de politiek zich te richten op het terugdringen van de sociale huursector – om hiermee meer ruimte aan de kapitalisten te geven. Dat betekent dat de gemeente faalt in haar verantwoordelijkheid en dus is het aan de inwoners van onze stad om te eisen dat ze haar basistaken uitvoert. Het is tijd dat er huizen worden gebouwd voor mensen die nu op straat staan of geen fatsoenlijk huis kunnen vinden. Voor studenten en starters. De gewone Rotterdammer zoals jij en ik. Er zijn te weinig woningen voor mensen die dat het hardst nodig hebben en dat komt mensen die alles al hebben goed uit.

Gemeente, make it happen

“Bouwen, bouwen, bouwen” roepen politieke partijen al jaren. Dat bekt zo lekker op een poster of in een debat, maar ze geven daarbij niet aan wat ze willen bouwen en voor wie ze dat willen doen. Het is symboolpolitiek. Wij eisen van de gemeente dat ze dit probleem bij de kern aanpakken. Bouw betaalbare woningen, onteigen malafide speculanten en bouw bestaande gebouwen om tot een woonruimte. Want mensen maken de stad en Rotterdam zou een plek moeten zijn die voor haar mensen zorgt. Wil jij meedoen met de strijd om een rechtvaardiger woonstelsel? Sluit je dan bij ons aan en volg ons voor meer informatie over toekomstige evenementen en acties.

Do you want to be informed of DiEM25's actions? Sign up here