Avukatların terörle mücadele yasaları kapsamında yargılandığı Türkiye’de açlık grevleri

28 Ağustos’ta açlık grevinden sonra hayatını kaybeden Ebru Timtik ile Aytaç Ünsal, pek çok toplum davasında görev almışlardı.

Bu davalara, 301 madencinin hayatını kaybettiği endüstriyel bir kaza olan Soma maden faciası ve İstanbul’daki 2013 Gezi Parkı protestoları sırasında polis tarafından kullanılan göz yaşartıcı gaz kapsülü ile başından vurularak hayatını kaybeden 14 yaşındaki Kürt çocuk Berkin Elvan dahildir.

Timtik ve Ünsal; diğer avukatlarla birlikte Cumhuriyet savcıları tarafından giderek daha fazla kullanılan Türkiye’nin kapsamlı terörle mücadele yasaları bağlamında terör örgütü üyesi olmakla suçlandı.

Yargı, onları sol aktivistleri savunmakla ve “terörist” olarak sınıflandırılan Marksist-Leninist örgüt DHKP-C’yi desteklemekle suçladı.

Timtik, Mart 2019’daki son derece kusurlu ve aşırı derecede siyasallaşmış bir duruşmanın ardından 13 buçuk yıl ve açlık grevi yapan arkadaşı Ünsal  ise 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mahkumiyetlerinin gizli tanıklar ve güvenilmez bir devlet muhbirinin sunduğu delillere dayandığını iddia ederek adil yargılanma talebinde bulundular.Savunma avukatları, adaletsizliğe uğrayan ezilen sınıfın yanında olduklarını belirtti. Mahkumiyetlerin siyasi baskı altında bir adalet saçmalığı olduğunu iddia ettiler.

Temmuz ayında Ünsal ve Timtik gözaltı koşulları devam etme kaydıyla zorla hastaneye nakledildi.

Yargıtay 16. Ceza Dairesi’nden Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı’na gönderilen yazı ile Aytaç Ünsal’ın tahliye edilmesi istendi. Yargıtay 16.Ceza Dairesi, 3 Eylül’de 5275 sayılı Kanunun 16/2 maddesi uyarınca infazın, Aytaç Ünsal’ın sağlığı düzelene kadar durdurulmasına karar verdi. 32 yaşındaki Ünsal’ın cezaevinde kalmasının hayati tehlike oluşturacağı, başka suçlardan hüküm giymemesi veya gözaltına alınmaması halinde derhal serbest bırakılması için müzekkere yazılmasına karar verdi.

Katı hukuk şartlarında tahliye edilen avukat Aytaç Ünsal, “Bunu sevginiz ve sahiplenmenizle gerçekleştirdiniz. Hepinizi seviyorum. Kazanacağız.” dedi.

Timtik’in ölümünün ardından yargıçlar, “cezaevinde tutulmasının hayatı için oluşturduğu tehlike” karşısında Ünsal’ın “derhal serbest bırakılması” gerektiğine karar verdi.

Ebru Timtik

Bu kural ne yazık ki Timtik için geçerli olmadı. Dikkat çekici olan, Yargıtay’ın kararının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Başkanı Robert Spano’nun Türkiye ziyaretiyle bağlantılı olarak gelmesi. Ayrıca Spano, Türkiye’yi insan hakları ihlallerine karşı duyarsız olduğu için eleştirdi.

Tutanakların Detayları:

Yargılamanın tarafsızlığı ve bağımsızlığı süreç boyunca avukatlar ve kamuoyu tarafından titizlikle sorgulandı. Öncelikle Timtik ve Ünsal’ın tutukluluk halinden çıkarılmasına karar veren hakimler davadan el çektirilirken, serbest bırakılan avukatlar yeniden tutuklandı. Tanık kimlikleri anonim tutuldu ve video ile uzaktan ifade verdiler, kimlikleri bilinmiyor; böylece savunmanın tanıklara etkin bir şekilde soru sorması da engellendi. Tarafsızlığın olmadığı gerekçesiyle mehkeme reisine itiraz ettikten sonra, avukatların heyetin reddine ilişkin talepleri mahkeme tarafından defalarca reddedilmiş ve mahkeme heyetinin haksız muameleleri devam etmiştir.

Uluslararası tepkiler.

Ebru Timtik’in ölümünden sonra çok sayıda kişi, kurum ve kuruluş onun davası için dayanışma içinde hareket etti. Ebru Timtik’in ölümü iktidarın siyasi mahkumiyetleri kınayan ve davalarının incelenmesini isteyen avukatların barışçıl protesto taleplerini görmezden gelmekle suçlanmasıyla yurtiçi ve yurtdışında güçlü bir öfke ve duygu uyandırdı.

DiEM25 Türkiye üyeleri de bu protestolara çevrim-içi duyurularla katıldı.

Ancak Türkiye’deki siyasi koşullar insanların daha etkili adımlar atmasına engel oluyor. Ne yazık ki muhalefet partileri bile gerekli girişimlerde bulunamadı. Siyasi atmosfer ve baskıcı rejim, bu tür adaletsizliklerin etkin bir şekilde çözülmesini engelliyor.

Adaletsizliği kınayan beyanlarda bulunan Uluslararası Kuruluşlar:

The Dutch League for Human Rights, Council of Bars and Law Societies of Europe European Bars Federation, European Bars Federation Human Rights Commission, Avocat.e.s Européennes Démocrates / European Democratic Lawyers,The Defence of the Defence Commission of the Barcelona Bar Association International Association of Democratic Lawyers, Lyon Bar Association Asociación Americana de Juristas, Lawyers’ Rights Watch Canada, The International Legal Intervention Group, Confederation of Lawyers of Asia and the Pacific Nepal Lawyers Association, European Criminal Bar Association, Norwegian Bar Association, European Association of Lawyers, National Union of Peoples’ Lawyers, The Hellenic Union of Progressive Lawyers, European Association of Lawyers for Democracy & World Human Rights, Rotterdam Bar Association ,Arab Lawyers Association, Defense Sans Frontiere-Avocats Solidaires (DSF-AS) Osservatorio UCPI Avvocati Minacciati

Anma:

Nisan 2020’de, ünlü aktivist müzik topluluğu Grup Yorum’un üç üyesi; Helin Bölek, Mustafa Koçak ve İbrahim Gökçek açlık grevleri sonucu hayatlarını kaybetti.

Beral Madra, Eylül 2020

Beral Madra, DiEM25’in Coordinating Collective üyesidir.

Fotoğraf Kaynakları: Ahval ve ANFNEWS.

DiEM25'in etkinliklerinden haberdar olmak istiyor musunuz? Buraya tıklayarak üye olun